Leśne koty. W Polsce znajdziesz żbika i rysia. Czym różnią się dzikie gatunki od zwykłego kanapowca?

Katarzyna Zawada
Katarzyna Zawada
O ile żbiki da się pomylić z kotem, rysie są charakterystyczne. Wyróżniają je czarne, sztywne włosy, które na uszach tworzą coś w rodzaju pędzelka, a także wibrysy - włosy na pysku, które łączą się z nerwami czuciowymi.
O ile żbiki da się pomylić z kotem, rysie są charakterystyczne. Wyróżniają je czarne, sztywne włosy, które na uszach tworzą coś w rodzaju pędzelka, a także wibrysy - włosy na pysku, które łączą się z nerwami czuciowymi. pixabay.com/VenomDesign
Pierwsza myśl, gdy słyszymy o kotowatych w Polsce, to popularny mruczek. Część prowadzi „dachowy” tryb życia, część została udomowiona przez człowieka. Okazuje się, że to nie jedyny przedstawiciel tej rodziny. W lasach można spotkać dwa drapieżne koty – żbika i rysia. Ich populacja nie jest duża, ale spotkanie z dzikimi zwierzętami na pewno zapada w pamięć. Jak wyglądają? Gdzie występują? Jak zachować się, gdy staną nam na drodze?

Spis treści

Koty można spotkać nie tylko w domach i osiedlowych piwnicach. Drapieżne gatunki kryją się w polskich lasach. Choć ich populacja z biegiem lat znacznie zmalała, przyrodnicy walczą o utrzymanie tych zwierząt.

Żbik – jak go rozpoznać? Można go pomylić z kotem

Spotkanie żbika niemal graniczy z cudem, przedstawicieli tego gatunku jest mało, w dodatku prowadzą dość ukryty tryb życia. Na pierwszy rzut oka przypominają domowego kota, są jednak większe. Jak podają Lasy Państwowe, osiągają ok. 43-90 cm długości i ważą do 10 kg. Uwagę zwraca ich jedwabista sierść, najczęściej bura lub żółtoszara, pokryta pręgami.

Żbiki są najbardziej aktywne późnym popołudniem i o świcie. To wtedy odbywają polowania, obchodzą swój rewir i znaczą teren. Żbiki prowadzą samotniczy tryb życia. Wyjątkiem jest okres godowy. Drapiąc drzewa, oznaczają teren za pomocą gruczołów zapachowych, czytamy na stronie LP.

Żbiki występują w Karpatach, Tatrach, górach Beskidu Niskiego, Beskidu Sądeckiego, a także w Bieszczadach. Ich ślady zanikają, kotów w Polsce jest bardzo mało. Polują na małe ptaki, gryzonie, krety i zające. WWF Polska zwraca uwagę, że deficyt zwierząt i bliskość kotów domowych sprawia, że krzyżują się i tracą czystość gatunku.

Ryś w Polsce. Jak wygląda?

O ile żbika ciężko odróżnić od zwykłego „dachowca”, o tyle z rysiem nie ma problemu. To największy kotowaty drapieżnik w kraju, wielkością dorównuje np. owczarkowi niemieckiemu. Wybiera tereny odległe, trudno dostępne dla człowieka. Tam też prowadzi nocny tryb życia.

Rysie na wolności można znaleźć w północno-wschodniej i południowej części Polski, zdarza się, że pojedyncze osobniki wędrują po Słowińskim Parku Narodowym, Borach Tucholskich i na terenie Puszczy Noteckiej. Wielu ekologów walczy o gatunek, próbując go przywrócić na wybranych terenach.

Ryś euroazjatycki charakteryzuje się czarnymi, sztywnymi włosami, które na uszach tworzą coś w rodzaju pędzelka. Dzięki temu dość szybko lokalizuje dźwięk, podobnie wyostrzony ma zmysł wzroku. Potrafi widzieć zagrożenie lub ofiarę z kilkudziesięciu metrów. Na pysku ma wibrysy, czyli włosy połączone z nerwami czuciowymi.

Co zrobić, gdy spotkamy żbika lub rysia na leśnym spacerze?

Ze względu na tryb życia dzikich kotów, spotkanie z nimi jest rzadkością. Starają się nie wychodzić człowiekowi naprzeciw, ale warto uważać, gdy pojawi się samica z młodymi. Zarówno rysie, jak i żbiki to drapieżniki, a więc nuta ostrożności jest wskazana. Nie chcą opuszczać swojego miejsca, gdy np. upolowały tam ofiarę. Najlepiej, aby to człowiek powoli się oddalił i nie próbował wchodzić w interakcję ze zwierzęciem.

Źródła: Lasy Państwowe, WWF

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Czy ubezpieczanie upraw zyskuje na popularności?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera