Mobilne instalacje przedstawiające ludzkie płuca pokazały, które polskie miasta są bardzo zanieczyszczone. Na świecie też nie jest dobrze

Justyna Madan
Justyna Madan
Mobilne płuca PAS pokazały, które miasta w Polsce są najbardziej zanieczyszczone. Natomiast raport IQAir wskazuje, na którym miejscu znajduje się Polska względem niemal całego świata.
Mobilne płuca PAS pokazały, które miasta w Polsce są najbardziej zanieczyszczone. Natomiast raport IQAir wskazuje, na którym miejscu znajduje się Polska względem niemal całego świata. 123rf
Polski Alarm Smogowy wysłał w podróż po kraju siedem mobilnych instalacji, które przedstawiają ludzkie płuca pochłaniające zanieczyszczenia powietrza. Płuca odwiedziły 63 lokalizacje w dziewięciu województwach. Najgorzej wypadło jedno z bydgoskich osiedli. To efekt czwartej już edycji kampanii „Zobacz czym oddychasz. Zmień to”. Nie tylko Polska zmaga się z problemem zanieczyszczenia powietrza. Tak naprawdę powietrze ma właściwą jakość tylko w 13 państwach i terytoriach na całym świecie.

Spis treści

Mobilne płuca pokazały prawdę o polskim smogu

Dwumetrowy model ludzkich płuc „oddycha” pochłaniając zanieczyszczenia powietrza, które osiadają na białej materii pokrywającej instalację. Zależnie od poziomu zanieczyszczenia powietrza materia przybiera grafitowy, a nawet czarny kolor. Instalacja ustawiana była na dwa tygodnie w różnych lokalizacjach.

– Obserwowanie, jak zmienia się kolor płuc, to bardzo pouczające doświadczenie. Pomimo lekkiej i wietrznej zimy mobilne płuca pokazały, że powietrze w wielu miejscowościach jest fatalnej jakości. Wystarczy spojrzeć na kolor, jaki przybierają płuca po dwóch tygodniach „oddychania” w zasmogowanych miejscowościach. Grafitowy kolor w Czerwionce-Leszczyny, czarny w Chełmcu czy Zabrzu pokazuje, że w bezwietrzne dni smog ma się bardzo dobrze – mówi Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego.

Nie tylko gminy ze Śląska czy Małopolski zmagają się ze smogiem. Spośród 63 lokalizacji najciemniejszy kolor przybrały płuca ustawione w Bydgoszczy, w dzielnicy Miedzyń.

Kopciuchów coraz mniej, ale powietrze wciąż fatalnej jakości?

– Dostrzegamy pewien nieznaczny postęp w likwidacji „kopciuchów”, ale istnieje realna groźba, że ten proces zostanie zatrzymany, a nawet odwrócony – ostrzega Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego. – Programy dotacyjne do wymiany kotłów nie będą skuteczne, jeśli nie będzie towarzyszyć im konsekwentna polityka antysmogowa – dodaje.

Guła mówi o luzowaniu przepisów w obszarze ochrony powietrza, czyli dopuszczanie do sprzedaży najgorszej jakości węgla czy luzowanie uchwał antysmogowych w niektórych województwach. Efekty można zobaczyć na mobilnych płucach.

Przykładem dobrego działania jest Kraków, gdzie dzięki zakazowi spalania węgla i drewna stężenie pyłów i rakotwórczego benzoapirenu spadło o ponad 40 proc. Na stacji tła na krakowskim Kurdwanowie liczba dni smogowych w latach 2012-2022 spadła ze 116 do 40! Kraków pokazuje, że jest sposób na smog, ale konieczne jest również konsekwentne działanie i determinacja.

Polski Alarm Smogowy przypomina, że w Polsce wykorzystywanych jest wciąż około 3 miliony tzw. „kopciuchów” – przestarzałych kotłów na węgiel i drewno. To one stanowią główną przyczynę zanieczyszczenia powietrza pyłem czy rakotwórczym benzo[a]pirenem. – Wymiana tego typu urządzeń na nowoczesne ogrzewanie, wraz z inwestycjami poprawiającymi efektywność energetyczną domów rozwiąże nie tylko problem fatalnej jakości powietrza w Polsce, ale również przyniesie realne korzyści gospodarstwom domowym w postaci niższych rachunków za ogrzewanie – dodaje Guła.

PAS namawia właścicieli domów jednorodzinnych ogrzewanych „kopciuchami” do skorzystania z programu Czyste Powietrze, dzięki któremu można pozyskać dotacje do 66, 99 lub 135 tysięcy zł, w zależności od poziomu zarobków.

Na świecie dobre powietrze zaledwie w 13 państwach

W ubiegłym roku zanieczyszczenie powietrza w około 90 proc. analizowanych krajów przekroczyło wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia. Powietrze ma właściwą jakość w zaledwie 13 krajach – podała stacja CNN.

Tylko sześć państw:

  • Australia,
  • Estonia,
  • Finlandia,
  • Grenada,
  • Islandia
  • i Nowa Zelandia

oraz siedem terytoriów na Pacyfiku i Karaibach, w tym Guam i Puerto Rico, spełniło w ubiegłym roku wytyczne WHO dotyczące jakości powietrza. Zgodnie z nimi poziom zanieczyszczeń nie może przekraczać 5 mikrogramów na metr sześcienny – wynika z opublikowanego raportu IQAir, szwajcarskiej firmy zajmującej się technologią jakości powietrza.

W siedmiu krajach zanieczyszczenie przekraczało 50 mikrogramów na metr sześcienny:

  • Czadzie,
  • Iraku,
  • Pakistanie,
  • Bahrajnie,
  • Bangladeszu,
  • Burkina Faso,
  • Kuwejcie
  • i Indiach.

Nie wszystkie kraje badają jakość powietrza. Zwłaszcza w państwach rozwijających się brakuje instalacji zbierających informacje. Glory Dolphin Hammes, dyrektor generalna IQAir w USA powiedziała, że za każdym razem, kiedy do raportu dodawany jest nowy kraj, w którym wcześniej nie zbierano danych o jakości powietrza, państwo to nieuchronnie trafia na szczyt listy krajów o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu. Tak było np. z Czadem w 2021 roku.

– Afryka jest prawdopodobnie najbardziej zanieczyszczonym kontynentem na planecie, ale nie mamy wystarczających danych, aby to stwierdzić – powiedziała Hammes telewizji CNN.

W zestawieniu IQAir Polska znajduje się na 62 pozycji, mniej więcej w połowie stawki pomiędzy Czadem a Guamem.

Źródło: Polski Alarm Smogowy, PAP

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Seria pożarów Premier reaguje

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.