Zapotrzebowanie na biomasę wciąż rośnie. W przypadku słomy, do celów energetycznych najbardziej nadają się słoma żytnia, pszenna, rzepakowa, kukurydziana, gryczana. Słoma stosowana jako ogrzewanie to powszechna praktyka w państwach skandynawskich, głównie w Danii. Jak wygląda wykorzystanie słomy w Polsce?

W Polsce produkuje się rocznie nawet 33 miliony ton słomy. Większość jest wykorzystywana w rolnictwie (dodatek do pasz, ściółka). Część, wbrew przepisom, zasadom zdrowego rozsądku i trosce o środowisko, płonie na polach. Nadwyżka waha się pomiędzy 9 a 12 milionów ton.

- Słoma jest doskonałym biopaliwem. To dobry nośnik energii - nie tylko w małych kotłach, lecz i w dużych ciepłowniach, przeznaczonych do ogrzewania budynków wielorodzinnych i osiedli - podkreśla Beata Samsel z Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, oddział w Ostrołęce.

Węgiel kontra słoma

Przyjmuje się, że kilogram średniej jakości węgla, pod względem energetycznym, stanowi równowartość 1,5 kg suchej słomy. Dodać trzeba, że ciężar właściwy słomy sprawia że jej objętość jest o 10 - 20 razy większa od objętości węgla. Jeśli chodzi o koszty opalania słomą w małych piecach, w porównaniu do węgla, są niższe o połowę. W przypadku słomy z własnego gospodarstwa rolnego, ogrzewanie jest jeszcze tańsze. Przy kalkulacji trzeba wziąć jednakże pod uwagę zastąpienie kotłów opalanych paliwami kopalnymi, kotłami na biomasę.

Zobacz też: Targi i wystawy rolnicze 2019 - poznaj kalendarz tych największych w Polsce i regionie

- Wartość opałowa słomy zależy od jej wilgotności, rodzaju zboża i sposobu jego nawożenia oraz warunków zbioru (słoma żółta i szara). Zbyt duża wilgotność obniża wartość energetyczną oraz powoduje wzrost emisji zanieczyszczeń. Optymalna powinna wynosić około 15 procent, a maksymalna 18-22 procent - wskazuje Beata Samsel.

Zasoby słomy z upraw zbóż i roślin oleistych, są one zróżnicowane i zależne 0d lokalnej produkcji. Aby oszacować nadwyżki słomy stanowiącej potencjalny surowiec energetyczny, należy pomniejszyć zasoby o jej wtórne wykorzystanie w rolnictwie (ściółka, pasza, słoma do przyorania).

Największe nadwyżki występują głównie na północy i zachodzie Polski.

Wśród plusów stosowania słomy jako paliwa są - mniejsza emisja tlenków siarki i azotu, zerowy bilans emisji dwutlenku węgla (CO2). Nie bez znaczenia jest fakt, że może być długo przechowywana (w suchych pomieszczeniach), i - jak wspomnieliśmy - nie naraża na wielkie koszty. Wady? Mała gęstość i wysoka zawartość części lotnych, oznacza kłopotliwy transport i pewne problemy w procesie jej spalania.

Trzeba szukać nowych źródeł energii

- Bogactwa naturalne ziemi jak węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny są podstawowymi paliwami wykorzystywanymi przez człowieka. Energia uzyskiwana w procesie ich spalania konieczna jest do codziennego życia, niestety, jej zasoby są ograniczone i kiedyś się przecież skończą - opisuje Beata Samsel. - Według danych szacunkowych niektórych autorów, zasobów paliw kopalnianych - przy aktualnym wydobyciu - wystarczy na około 100 lat. Trzeba zatem szukać innych odnawialnych źródeł energii, mających pozytywne znaczenie w ochronie środowiska naturalnego.

____________________________
BIOMASA

Produkty, odpady i pozostałości pochodzenia biologicznego, które ulegają biodegradacji. Biomasa to najstarsze i najłatwiejsze do pozyskania, odnawialne źródło energii. Pochodzi głównie z rolnictwa, leśnictwa. Paliwo pozyskiwane z roślin jest znane od zarania dziejów. Pierwszym było drewno i odpady drzewne (z czasem ich pozycję zajęły jednak węgiel i inne paliwa kopalne).

Jeśli chodzi o słomę, z roku na rok wiązane są z nią coraz większe nadzieje. Jest łatwo dostępna w gospodarstwach rolnych, tania. W porównaniu z węglem, jej zaletą jest znaczne ograniczenie emisji CO2 do atmosfery. Przydatność słomy pod względem energetycznym określają zawartość wilgoci (mokra słoma obniża wydajność kotła, zwiększa emisję spalin) oraz stopień zwiędnięcia.

Pomoc przy artykule: Beata Samsel z MODR, strona http://biomasa.pw.iung.pl.