Skupy płacą za mleko mniej, niż kosztuje jego produkcja? Tak uważają rolnicy. To jeszcze nie koniec, twierdzą ekonomiści. Co czeka rynek?

Agata Wodzień-Nowak
Agata Wodzień-Nowak
Ekonomiści PKO Banku Polskiego: Zachwianie relacji między cenami produktów mleczarskich a ceną skupu surowca odbiło się negatywnie na wynikach przetwórstwie mleka i produkcji serów. Jednak mimo tego, że branża mleczarska (10.51) w IV kwartale 2022 odnotowała stratę na poziomie 280 mln zł, to zamknęła cały 2022 wzrostem zysku o 72 proc.
Ekonomiści PKO Banku Polskiego: Zachwianie relacji między cenami produktów mleczarskich a ceną skupu surowca odbiło się negatywnie na wynikach przetwórstwie mleka i produkcji serów. Jednak mimo tego, że branża mleczarska (10.51) w IV kwartale 2022 odnotowała stratę na poziomie 280 mln zł, to zamknęła cały 2022 wzrostem zysku o 72 proc. pixabay, KOWR
- Szacujemy, że przeciętna cena skupu mleka w Polsce w 2023 zmniejszy się o 10-15 proc. rok do roku - przekazują ekonomiści PKO Banku Polskiego, czyli bardziej, niż przewidywali na koniec 2022. Sprawdzamy, ile kosztują mleko i masło, sięgamy po analizę ekspertów finansowych, którzy przeanalizowali sytuację na rynku. Izba rolnicza domaga się objęcia producentów tarczą rolną.

Spis treści

Ile kosztują litr mleka i kostka masła w sklepie i skupie?

W ostatnich miesiącach taniej można kupić masło, sieci częściej ogłaszają promocje, gdzie kostka np. przy zakupie 3 sztuk kosztuje ok. 3,50 zł za kostkę (przełom kwietnia i maja 2023). Spadki cen widoczne są w skupach, nad czym ubolewają rolnicy, hodowcy bydła.

Według tygodniowego raportu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, który bazuje na danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW, zakłady mleczarskie między 17 a 23 kwietnia 2023 r. zbywały masło w blokach przeciętnie po 21,13 zł/kg, o 4 proc. taniej niż tydzień wcześniej i przed miesiącem. Cena była o 32 proc. niższa od tej sprzed roku.

Masło konfekcjonowane sprzedawano w tym czasie po 21,67 zł/kg (4,33 zł za kostkę 200 g), o 3 proc. taniej niż w poprzednim tygodniu i o 5 proc. taniej niż miesiąc wcześniej. Cena masła konfekcjonowanego w ciągu roku spadła o 33 proc.

Sprawdzamy ceny mleka 5 maja 2023 w jednym z marketów popularnej sieci:

  • mleko świeże 3,2% 1l - 3,69 zł marka własna sieci,
  • mleko świeże Bio 3,9% 1l - 6,29 zł, popularna marka,
  • mleko świeże 2,0% 1l - 3,99 zł, popularna marka,
  • mleko świeże 3,2% 1l - 4,29 zł, popularna marka.

Przeczytaj też: Tyle od maja 2023 kosztuje hektar ziemi rolnej. Grunty znów podrożały, średnio nawet ponad 100 tys. zł

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w marcu 2023 r. według Głównego Urzędu Statystycznego:

  • mleko: +37,5 proc. w porównaniu do marca 2022,
  • sery i twarogi: +26,6 proc. w porównaniu do marca 2022,
  • masło: +9,4 proc. w porównaniu do marca 2022, ale w stosunku do grudnia 2022 r. potaniało o 8,7 proc.
Ekonomiści PKO Banku Polskiego:Utrzymująca się relatywnie wysoka dynamika cen skupu mleka w pierwszych miesiącach 2023, przy ostrym wyhamowaniu cen sprzedaży
Ekonomiści PKO Banku Polskiego:

Utrzymująca się relatywnie wysoka dynamika cen skupu mleka w pierwszych miesiącach 2023, przy ostrym wyhamowaniu cen sprzedaży produktów mleczarskich oraz wzroście kosztów pozasurowcowych, może sugerować niekorzystne wyniki branży również w 1 kwartale 23. W marcu przeciętna cena skupu mleka (za GUS) wyniosła 2,23 zł/l i była wyższa o 13 proc. w relacji rocznej, choć w stosunku do grudnia 2022 zmalała o ok. 19 proc.

Jednocześnie ceny niektórych produktów mleczarskich były wyraźnie niższe - np. pełnego mleka w proszku o 16 proc. rok do roku a masła w blokach o ok. 20 proc. rok do roku. Indeks cen nowozelandzkiej giełdy GDT w pierwszej kwietniowej aukcji ukształtował się na poziomie najniższym od września 2020. KOWR, ZSRIR

Izba Rolnicza o kosztach produkcji mleka i obniżkach cen

Wielkopolska Izba Rolnicza bacznie śledzi sytuację na rynkach rolnych i analizuje ceny. Pod koniec kwietnia podzieliła się sygnałami od rolników o kolejnych już obniżkach cen mleka.

Sprawa nie dotyczy już wyłącznie mniejszych podmiotów mleczarskich. Obniżki o kolejne 50 groszy ogłosiła między innymi, jedna z największych spółdzielni mleczarskich na terenie Wielkopolski. Mniejsze Spółdzielnie płacą za mleko często mniej niż 1,50 zł/l.

WIR zestawia ceny ze swoimi kalkulacjami, kosztami wyprodukowania litra mleka w gospodarstwie rolnym. Według wyliczeń samorządu rolniczego wynosi obecnie ok. 2,00-2,50 zł/l i jest zróżnicowany w zależności od wielkości stada, technologii produkcji oraz dostępności do pasz. Izba uważa, że:

Zapowiadane obniżki cen mleka spowodują, że kolejna grupa rolników będzie miała poważne problemy z płynnością finansową.

Z tego powodu samorząd rolniczy 27 kwietnia wystosował pismo do ministra rolnictwa i rozwoju wsi Roberta Telusa w sprawie interwencji na rynku mleka i objęcie producentów mleka pomocą w ramach zapowiadanej tarczy rolnej.

Co dzieje się na rynku mleka?

Poprawia się sytuacja podażowa na światowym rynku mleka — zarówno w Unii Europejskiej, Nowej Zelandii, jak i USA, zauważają ekonomiści PKO Banku Polskiego w kwartalnej analizie Agro Nawigator 1/2023.

Zaznaczają, że istnieje jednak duża niepewność co do przyszłej dynamiki dostaw, zwłaszcza na unijnym rynku. Prognozy KE z początku kwietnia wskazują na spadek unijnej produkcji mleka w 2023 o 0,2 proc. Z powodu spadków cen mleka pogłowie krów może obniżyć się o ok. 1 proc.

Co z eksportem?

Według GUS polski eksport mleczarski w IV kwartale 2022 wzrósł o 21% r/r wobec wzrostu o 49% r/r w 3 kwartale 2022. Jednak dane dla pierwszych dwóch miesięcy 2023 wykazały spadek dynamiki do nieco ponad 9% r/r. Przyczyną jest przede wszystkim obniżka cen artykułów mleczarskich przy stabilizacji wolumenu eksportu. Wysokie jest prawdopodobieństwo, że z uwagi na niższe ceny, wartość eksportu mleczarskiego ogółem zacznie maleć w dalszej części roku. Poprawić się mogą natomiast perspektywy sprzedaży do Chin z uwagi na odstąpienie od polityki „zero Covid” w tym kraju, spadek cen frachtu oraz lepsze wyniki chińskiej gospodarki.

Prognoza. Cena skupu mleka nadal może spadać

Istnieje duże prawdopodobieństwo obniżek cen skupu mleka w kolejnych miesiącach. Według szacunków ekspertów z PKO Banku Polskiego przeciętna cena skupu mleka w Polsce w 2023 zmniejszy się o 10-15 proc. w porównaniu z kwotą z 2022 roku.

Kluczowe dla kształtowania się cen będą czynniki popytowe. Z jednej strony spowolnienie gospodarcze i spadek siły nabywczej konsumentów mogą oddziaływać na spadki cen skupu, podobnie jak spadek presji kosztów (pasze i nawozy), która tłumi spadek opłacalności produkcji mleka. Z drugiej strony prawdopodobny wzrost popytu na rynkach zewnętrznych (Chiny) może ograniczyć skalę spadków. Za wyhamowaniem tempa obniżek przemawia także prognozowany spadek produkcji w UE.

Źródła: Agro Nawigator 1/2023 PKO Bank Polski, KOWR, ZSRIR MRiRW, WIR

od 7 lat
Wideo

Dzień pamięci - ZBRODNIA KATYŃSKA

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera