Trwają negocjacje Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące tworzyw sztucznych. Czy to oznacza, że wkrótce skończy się era plastiku?

Justyna Madan
Justyna Madan
Plastik jest toksyczny i szkodliwy, co do tego już nikt nie ma wątpliwości. Co jednak zrobić, aby został wyeliminowany z naszego życia? Tutaj potrzeba głębszych dyskusji i podjęcia konkretnych decyzji. Pracuje nad tym ONZ.
Plastik jest toksyczny i szkodliwy, co do tego już nikt nie ma wątpliwości. Co jednak zrobić, aby został wyeliminowany z naszego życia? Tutaj potrzeba głębszych dyskusji i podjęcia konkretnych decyzji. Pracuje nad tym ONZ. pixabay.com
Negocjacje w sprawie nowego światowego traktatu w sprawie tworzyw sztucznych formalnie rozpoczęły się na początku grudnia. Delegaci z około 160 krajów spotkali się w Urugwaju na pierwszej rundzie rozmów mających na celu ograniczenie szkodliwego wpływu tworzyw sztucznych na środowisko i zdrowie. Celem traktatu jest wprowadzenie regulacji prawnych zapobiegających dalszej degradacji środowiska przez plastik oraz zamknięcie go w obiegu zamkniętym. Czy to oznacza, że w ciągu następnych kilku lat nastąpi koniec plastiku?

Spis treści

António Guterres, sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych, nazwał tworzywa sztuczne „paliwami kopalnymi w innej postaci”. Wezwał też rządy do poparcia traktatu, który dotyczyłby nie tylko odpadów z tworzyw sztucznych i recyklingu, ale także całego cyklu życia tworzyw sztucznych, w tym środków kontroli ich produkcji.

Co zakłada potencjalny traktat?

Ponad 2000 delegatów ze 160 krajów spotkało się na początku grudnia w Urugwaju podczas pierwszej z pięciu rund Międzyrządowego Komitetu Negocjacyjnego (INC). Celem tych spotkań jest wypracowanie pierwszego prawnie wiążącego porozumienia w sprawie zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi do końca 2024 roku.

Członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych zgodzili się w marcu na utworzenie traktatu mającego na celu walkę z plagą odpadów z tworzyw sztucznych, ale różnią się w głównych kwestiach, w tym w sprawie ograniczenia produkcji tworzyw sztucznych, stopniowego wycofywania rodzajów tworzyw sztucznych i harmonizacji globalnych przepisów.

Celem traktatu ma być:

  • wprowadzenie regulacji prawnych zapobiegających dalszej degradacji środowiska przez plastik,
  • oraz zamknięcie go w obiegu zamkniętym.

Koalicja zrzeszająca ponad 40 krajów, w tym członków UE, Szwajcarię, Urugwaj i Ghanę, chce, aby traktat opierał się na obowiązkowych środkach globalnych, w tym ograniczeniach produkcji.

– Bez wspólnych międzynarodowych ram regulacyjnych nie będziemy w stanie sprostać globalnemu i rosnącemu wyzwaniu, jakim jest zanieczyszczenie tworzywami sztucznymi – stwierdziła Szwajcaria w swoim oświadczeniu.

Dlaczego traktat w sprawie tworzyw sztucznych jest potrzebny?

- Mówimy o złożonym materiale składającym się z mieszanin chemikaliów, takich jak dodatki, substancje pomocnicze w przetwarzaniu i przypadkowo dodanych substancji, które wymykają się spod kontroli, głównie z dwóch powodów: pierwszym powodem jest złożoność materiału, a drugim proliferacja. Mówimy o nieskończonej liczbie kombinacji chemikaliów – powiedział Andres Del Castillo, starszy prawnik w Centrum Międzynarodowego Prawa Ochrony Środowiska w podcaście UN Dispatch.

Ta złożoność sprawia, że tworzywa sztuczne są trudne w obróbce. Jak dodał Del Castillo „ostatnie badania pokazują, że mikroplastiki znajdują się w ludzkim łożysku, płucach, krwi, a nawet mleku matki.”

Dlaczego plastik jest zły dla środowiska?

Już w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych zaczęły pojawiać się dowody, że plastik powoduje obrażenia fizyczne. Początkowo cierpiały na tym głównie zwierzęta, przez połykanie kawałków plastiku, ale w ostatnich latach jest coraz więcej potwierdzonych informacji, jak zły wpływ chemikalia i toksyczność tworzyw sztucznych mają nie tylko na faunę i florę, ale również na człowieka.

Problem zanieczyszczenia plastikiem w ogromnym stopniu dotyczy mórz i oceanów. Według prognoz, w ciągu najbliższych 20 lat waga zgromadzonego w nich plastiku może wzrosnąć czterokrotnie i przewyższyć wagę wszystkich żyjących w nich ryb.

- To nie tylko kwestia odpadów z tworzyw sztucznych, fizycznych przedmiotów lub produktów, które widzimy na plażach czy na wysypiskach, ale także sam materiał, który stanowi problem. I to jest coś, co zostało określone przez różne kraje jako priorytet, jako wspólna troska ludzkości – podkreślił Del Castillo, który dodał również, jak ważne jest wyraźne podkreślanie i pokazywanie dowodów naukowych oraz powagi sytuacji.

Kryzys związany z plastikiem jest porównywalny do kryzysu klimatycznego. Ludzie, zwierzęta i całe ekosystemy są zagrożone coraz powszechniejszą obecnością plastiku w naszym życiu. Warto podkreślić, że zatruwanie przyrody plastikiem to nie tylko wysypiska śmieci i tony plastiku dryfujące w oceanach.

Źródło: UN Dispatch, Reuters, WWF Polska

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Seria pożarów Premier reaguje

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.