Grzybiarze donoszą, że są już borowiki. Które są jadalne, a które niejadalne lub trujące?

Katarzyna Zawada
Katarzyna Zawada
Obecnie na rynkach można kupić najpopularniejsze grzyby - borowiki, podgrzybki, kurki i maślaki.
Obecnie na rynkach można kupić najpopularniejsze grzyby - borowiki, podgrzybki, kurki i maślaki. Anna Kaczmarz/Polska Press
Borowik to jeden z najpopularniejszych grzybów, który ląduje w wiklinowym koszyku podczas leśnej wycieczki. Najczęściej jest to szlachetny, zwany też prawdziwkiem, ale warto wiedzieć, że natura kryje jeszcze inne gatunki, niektóre jadalne, niektóre nie. Co warto wiedzieć o borowikach?

Spis treści

Nie tylko borowik szlachetny

W polskich lasach można znaleźć ok. 20 gatunków borowików. Wśród nich są jadalne, niejadalne i trujące. Najczęściej grzyby rosną pod świerkami i sosnami, jednak niektóre odmiany mogą występować też wśród liściastych drzew, jak np. dąb.

Panuje tu wprawdzie pewne zamieszanie związane z nazwami i systematyką, nie mówiąc już o zróżnicowanych i niejednoznacznych nazwach regionalnych, jednak trzeba wiedzieć, że borowik naprawdę niejedno ma imię. W dodatku nie wszystkie są jadalne. Niektóre zepsują tylko smak potraw, inne mogą spowodować groźne zatrucia (ich przebieg najczęściej jest opisywany jako lekki, ale wiele zależy od indywidualnej kondycji zdrowotnej), przekonuje Katarzyna Laszczak, regiodom.pl.

Jak zbierać grzyby? Uwaga na sobowtóry

Zanim jakikolwiek grzyb trafi do naszej kolekcji zbiorów, musimy być go pewni. W świecie pełnym podobnych wizualnie gatunków, łatwo o pomyłkę. Jeśli nie mamy gwarancji, że dany borowik jest tym, za którego go uważamy, warto skonsultować się z grzyboznawcą lub pobliską stacją sanitarno-epidemiologiczną.

Najczęściej z rodziną muchomorów kojarzy się ten czerwony, inne jednak też są groźne. Muchomor zielonawy sromotnikowy stwarza szczególne zagrożenie. Jego cechy charakterystyczne to oliwkowa barwa kapelusza, blaszki pod spodem i smukły trzon. Warto uważnie oglądać niektóre okazy, zwłaszcza jadalne, bo przypominają go z wyglądu. Wśród nich są gąska zielona i gołąbek zielonawy.

Atlas grzybów 2023. Na niektóre z nich trzeba uważać! Grzybo...

Grzyby należy wykręcać delikatnie, by nie uszkodzić grzybni. Odcinanie trzonu zamiast wykręcania niszczy grzybnię i uniemożliwia właściwe rozpoznanie gatunku, przypominają Lasy Państwowe.

Jadalne borowiki. Najbardziej znany prawdziwek

Wśród borowików króluje klasyka gatunku – borowik szlachetny. To potocznie zwany prawdziwek, sprawdzi się do wielu potraw, można go też suszyć. Barwa kapelusza może być jasnobrązowa lub ciemnobrązowa, a skórka jest dość sucha i gładka, po deszczu może wydawać się też kleista. Trzon jest biały, niekiedy szarawy. Istnieją jednak inne borowiki, które także są jadalne. Zalicza się do nich:

  • borowika usiatkowanego – jego trzon jest ciemny, dodatkowo pokryty siateczką;
  • borowika ceglastoporego – wyróżnia się barwą, ma brązowy kapelusz, z czerwonym trzonem, po przekrojeniu sinieje;
  • borowika ciemnobrązowego – rzadko spotykany w kraju, ma ciemnobrązowy kapelusz i trzon w tej samej barwie;
  • borowika żółtobrązowego (przyczepkowego) – jak sama nazwa wskazuje, kapelusz przybiera barwy żółci i brązu, podobnie trzon ma charakterystyczne żółte zabarwienie;
  • borowika królewskiego – choć ceniony za walory smakowe, to jednak chroniony, tego grzyba nie wolno zrywać, grozi za to kara.

Nie każdego borowika warto zebrać. Oto niejadalne lub trujące

Warto pamiętać, że grzyby lepiej poddawać obróbce cieplnej. Te, których nie zabieramy ze sobą do lasu, umieszcza się w kategorii niejadalnych lub trujących. Oto one:

  • borowik szatański – tego grzyba zdecydowanie lepiej unikać, jest trujący, kapelusz ma jasną barwę i czerwony trzon, po przekrojeniu sinieje;
  • borowik (goryczak) żółciowy – choć nie jest trujący, ma charakterystyczną gorycz i nie da się go jeść ze smakiem, kapelusz jest brązowy, trzonek również, choć widać na nim delikatną siateczkę;
  • borowik korzeniasty – również gorzki, o kwaskowym zapachu, o szaro-białym zabarwieniu, podobny do borowika omglonego i grubotrzonowego, pod ochroną;
  • borowik ponury – zwany siniakiem, podobny do borowika ceglastoporego, sinieje po dotknięciu, uważa się go za szkodliwego dla układu pokarmowego.
od 7 lat
Wideo

Protesty rolników pod Toruniem

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera