Czy zimą fotowoltaika też produkuje prąd? A co ze śniegiem, czy trzeba go usuwać? Tak należy czyścić panele słoneczne

Justyna Madan
Justyna Madan
Brak słońca nie oznacza, że panele w ogóle nie produkują energii. Eksperci podkreślają, że produkcja odbywa się praktycznie przez cały rok.
Brak słońca nie oznacza, że panele w ogóle nie produkują energii. Eksperci podkreślają, że produkcja odbywa się praktycznie przez cały rok. 123rf
Fotowoltaika wciąż cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem. Są jednak kwestie, które niepokoją i budzą wątpliwości. Czy panele słoneczne działają, kiedy jest pochmurno i na niebie nie ma słońca? Czy trzeba usuwać z nich śnieg i jak to zrobić? Jak wyczyścić solary, żeby niczego nie zepsuć? Zapytani o te kwestie eksperci rozwiewają wszelkie wątpliwości.

Spis treści

– Instalacje fotowoltaiczne zamieniają energię zawartą w promieniowaniu słonecznym na energię elektryczną, do działania potrzebują więc światła – mówi Adrian Wachelka, członek zarządu INERGIS S.A. – Generacja energii z instalacji PV silnie zależy od ilości docierającego do niej promieniowania słonecznego – dodaje Krzysztof Mik, inżynier B+R / R&D Engineer – Euros Energy Sp. z o.o.

Czy to oznacza, że fotowoltaika nie działa w pochmurne dni? A może jesienią i zimą, kiedy słońca jest zdecydowanie mniej, trzeba korzystać z innych rozwiązań? Sprawdzamy.

Czy panele słoneczne działają, kiedy nie ma słońca?

Brak słońca nie oznacza, że panele w ogóle nie produkują energii. Eksperci podkreślają, że produkcja odbywa się praktycznie przez cały rok.

– Ciekawym faktem jest to, że wpływ na uzysk z instalacji ma nie tylko poziom nasłonecznienia w danym momencie, ale również temperatura na zewnątrz. Im niższa temperatura i im większe nasłonecznienie, tym większe uzyski energii elektrycznej – wyjaśnia Adrian Wachelka.

Krzysztof Mik dodaje, że „kiedy niebo jest mocno zachmurzone, to chociaż do modułów fotowoltaicznych nie dociera promieniowanie bezpośrednie, to nadal są w stanie przetwarzać energię promieniowania rozproszonego. Jednak osiągana przez nie moc będzie wtedy zwykle równa jedynie ok. 25-30% ich mocy nominalnej”.

Okazuje się również, że na to, jaką faktycznie moc uzyskają moduły, wpływa nawet rodzaj chmur, temperatura otoczenia, czy kąt nachylenia modułów. – Należy pamiętać jednak, że produkcja energii odbywa się głównie latem, kiedy dni są znacznie dłuższe – podkreśla ekspert.

Ile energii produkują panele w pochmurne dni?

– Częściowe, a nawet znaczne zachmurzenie zazwyczaj obniża produkcję z fotowoltaiki do mniej więcej 50% – 80% pierwotnej produkcji w sezonie, natomiast nawet wtedy produkują one znaczną ilość energii elektrycznej. Oczywiście, jeżeli zachmurzenie jest całkowite, poziom produkcji może przejściowo spaść poniżej tych wartości – tłumaczy Adrian Wachelka.

Latem, kiedy świeci słońce, produkcja jest większa, co do tego nie ma wątpliwości, dlatego trzeba wziąć pod uwagę cały rok, aby wyciągnąć średnią. – Uzysk energii z instalacji różni się znacząco pomiędzy okresem zimowym a letnim, ale warto zaznaczyć, że instalacje produkują prąd przez cały rok. Szczytowym miesiącem dla produkcji energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznych w Polsce zazwyczaj jest miesiąc czerwiec – dodaje ekspert.

Miesiące wiosenne i jesienne są również bardzo korzystne dla produkcji prądu z fotowoltaiki, ponieważ w tych okresach często występuje dobre nasłonecznienie, a jednocześnie temperatura otoczenia jest niższa niż w lecie, co bardzo korzystnie wpływa na pracę instalacji.

– Niektóre miesiące wiosenne i jesienne mogą dorównywać pod tym kątem nawet miesiącom letnim. Taką sytuację mieliśmy w marcu 2022, w którym warunki pogodowe pozwalały na uzyski porównywalne z tymi z lipca i sierpnia – wymienia Wachelka i tłumaczy, że zimą dużym ograniczeniem dla instalacji jest śnieg zalegający na całości lub na części modułów i ograniczający dostęp światła. W takich warunkach oczywiście nie będzie odbywała się żadna produkcja.

Ekspert podaje również przykład. Instalacja o mocy 300 kWp dla zakładu przemysłowego, w najlepszym miesiącu, czyli czerwcu, produkuje średnio około 15% całej rocznej produkcji. Dla porównania we wrześniu około 10%, a w lutym już tylko 4%. Efektywnie w miesiącach od marca do września odbywa się około 80% produkcji energii.

Najmniej korzystnymi miesiącami pod kątem produkcji jest okres od listopada do lutego, ale warto zaznaczyć, że nawet wtedy odbywa się produkcja energii elektrycznej.

Jak czyścić panele fotowoltaiczne?

Zabrudzone moduły mogą być problemem, ponieważ stanowią barierę dla światła słonecznego i mogą obniżać uzyski energetyczne. Wszystko zależy również od usytuowania paneli i kąta nachylenia. Nie ma wątpliwości, że instalacja usytuowana przy ruchliwej drodze będzie się brudzić szybciej niż instalacja znajdująca się na obrzeżach miasta. Podobnie mały kąt nachylenia modułów będzie sprzyjał szybszemu odkładaniu się zanieczyszczeń, a długie okresy bez deszczu będą dodatkowo wspierać ten proces.

– Stąd częstotliwość mycia instalacji fotowoltaicznej to kwestia indywidualna. Zwykle jednak nie ma takiej potrzeby więcej niż 2 razy do roku. Inna sprawa to jak je czyścić. Najlepiej robić to wiosną lub jesienią, rano lub pod wieczór, kiedy moduły nie są rozgrzane – tłumaczy Krzysztof Mik.

Ekspert dodaje, że panele fotowoltaiczne należy myć wodą demineralizowaną lub deszczową, używając do tego gąbki lub szczotki o miękkim włosiu. – W przypadku uciążliwych zabrudzeń można użyć lekkich detergentów, na rynku są też środki specjalnie dedykowane do tego celu. Bezwzględnie trzeba unikać ostrych narzędzi i myjek ciśnieniowych. Jeśli instalacja znajduje się na dachu, należy pamiętać o odpowiednich zabezpieczeniach wysokościowych – podkreśla.

Czyszczenie modułów można również zlecić zewnętrznej firmie, która dysponuje profesjonalnym sprzętem, a koszt takiej usługi waha się od kilku do kilkunastu złotych za m2. Warto jednak wiedzieć, że Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że w naszym klimacie zanieczyszczenie powierzchni modułów nawet przy małych kątach nachylenia nie obniży rocznych uzysków o więcej niż 2%.

Czy panele trzeba odśnieżać?

Zanim zostaną dopuszczone do sprzedaży, panele słoneczne przechodzą różne testy. Są one odporne na różne warunki atmosferyczne, w tym na silny wiatr, intensywne opady deszczu, śnieg, czy grad. Zimą panele produkują mniej energii, ponieważ w tym okresie dni słonecznych jest zdecydowanie mniej, jednak nie oznacza to, że tej energii nie produkują w ogóle. Czy śnieg dodatkowo obniża produkcję prądu? Tak, ale nie więcej niż o 3 procent, nie jest to więc szczególnie zauważalne.

Krzysztof Mik odradza jednocześnie odśnieżanie instalacji, „chyba że wynika to ze względów bezpieczeństwa, np. zbyt dużego obciążenia śniegiem w stosunku do nośności dachu”. Poza tym, jeśli panele znajdują się na dachu, to jego nachylenie sprawia, że pokrywa śnieżna sama się zsuwa. Jeśli jednak bardzo zależy nam na oczyszczeniu paneli ze śniegu, róbmy to ostrożnie i miękką szczotką.

– Przy temacie zabrudzeń modułów warto również wspomnieć o zabrudzeniach innych niż standardowy pył osiadający na modułach takich jak np. ptasie odchody, które mogą skutecznie wyłączyć z produkcji część, a nawet cały moduł. Tego rodzaju zanieczyszczenia powinny być usuwane na bieżąco, ponieważ pozostawione na długi czas mogą trwale uszkodzić powierzchnię modułu – dodaje Adrian Wachelka.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Czy ubezpieczanie upraw zyskuje na popularności?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera