Miasta są jednymi z najbardziej wrażliwych na zmiany klimatu obszarów. Pomocy można szukać w podręczniku IOS

Justyna Madan
Justyna Madan
Betonoza to jeden z poważniejszych problemów w miastach, który ma wpływ na powstające tzw. miejskie wyspy ciepła.
Betonoza to jeden z poważniejszych problemów w miastach, który ma wpływ na powstające tzw. miejskie wyspy ciepła. Krzysztof Kapica
Miasta skupiają ponad 60% ludności Polski. To tutaj koncentrują się ważne dla rozwoju funkcje społeczne, polityczne, administracyjne, gospodarcze i kulturowe. To wszystko jednocześnie sprawia, że są bardziej podatne na zmiany klimatu. Jak wyjaśnia Instytut Ochrony Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy warunkiem stabilnego rozwoju kraju jest adaptacja miast do tych zmian. Dlatego powstał specjalny podręcznik.

Spis treści

Podręcznik adaptacji do zmian klimatu dla miast został opracowany przez Ministerstwo Środowiska już w 2015 roku. W roku bieżącym doczekaliśmy się aktualizacji, której dokonał Instytut Ochrony Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy w ramach projektu Klimada 2.0 „Baza wiedzy o zmianach klimatu i adaptacji do ich skutków oraz kanałów jej upowszechniania w kontekście zwiększenia odporności gospodarki, środowiska i społeczeństwa na zmiany klimatu oraz przeciwdziałania i minimalizowania skutków nadzwyczajnych zagrożeń”.

Zmiany klimatu są wyzwaniem dla polskich miast

Miasta są szczególnie narażone na nieuniknione skutki globalnego ocieplenia. „Do 2023 roku MPA (miejskie plany adaptacji do zmian klimatu) zostały opracowane w ponad stu miastach. Dzięki opracowaniu tych dokumentów możliwe jest odpowiedzialne zaplanowanie długofalowych działań adaptacyjnych. Wdrażanie tych działań jest wspierane poprzez liczne instrumenty finansowe na poziomie krajowym i regionalnym. Na opracowanie MPA i wdrażanie działań adaptacyjnych miasta będą mogły sięgnąć po środki z funduszy UE, regionalnych i krajowych”, czytamy we wstępie do podręcznika.

Zaplanowano ponad 10 mld zł z programów Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko oraz Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na finansowanie działań związanych ze wsparciem „przystosowania się do zmian klimatu i zapobiegania ryzyku związanemu z klęskami żywiołowymi i katastrofami.”

Miasta nie reagują na zmiany klimatu w taki sam sposób. Ponadto to działa w obie strony, miasta również mają wpływ na klimat, zarówno globalny (emisja gazów cieplarnianych) jak i lokalny (intensywna zabudowa).

Największe bolączki polskich miast

Największym zagrożeniem dla miast jest ekstremalna temperatura i gwałtowne nawalne opady. - Fale upałów to okresy przynajmniej trzech dni z maksymalną temperaturą powietrza powyżej 30°C. Najczęściej występują w zachodniej i środkowej Polsce, najrzadziej w rejonie wybrzeża – podaje IOS-PIB.

Fale upałów pojawiają się coraz częściej, w Polsce obserwujemy to od lat 90. XX wieku. Problemem jest tzw. betonoza, przez którą ekstremalnie wysoka temperatura jest bardziej dotkliwa. W miastach pojawia się zjawisko nazywane miejską wyspą ciepła.

- Wiele polskich miast, szczególnie południowej Polski, zagrożonych jest powodziami. Z kolei miasta wybrzeża narażone są na zjawiska związane ze wzrostem poziomu morza i erozją brzegów morskich, w tym powodzie sztormowe i osuwiska – zauważa instytut.

Coraz częściej mamy do czynienia z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, są one również coraz bardziej intensywne. To nie tylko upały i opady, ale również wichury, które powodują ogromne straty, w tym śmiertelne.

„Globalne ocieplenie nasila także zjawiska takie, jak erozja gleb i spadek różnorodności biologicznej. W obliczu opisanych zmian odpowiedzialna adaptacja do zmian klimatu jest wyzwaniem dla miast. Wiele z polskich miast posiada doświadczenia w planowaniu i prowadzeniu polityki adaptacyjnej. Te doświadczenia powinny być podstawą uczenia się wszystkich interesariuszy adaptacji do zmian klimatu tak, aby przyspieszyć budowanie odporności kraju na zmiany klimatu”, wyjaśniono w podręczniku.

W podręczniku adaptacji do zmian klimatu dla miast znajdziemy zagadnienia dotyczące:

  • Uwarunkowania opracowywania miejskiego planu adaptacji do zmian klimatu;
  • Proces adaptacji miasta do zmian klimatu – podzielony na trzy etapy;
  • Dobre praktyki miast, m.in. parki kieszonkowe w Krakowie, ogrody społeczne w Warszawie, zagospodarowanie wody deszczowej we Wrocławiu;
  • Strategiczna ocena oddziaływania MPA na środowisko;
  • Udział społeczeństwa w opracowywaniu adaptacji, w tym informowanie, konsultowanie, panele obywatelskie;
  • Finansowanie.

Źródło: Instytut Ochrony Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy

od 7 lat
Wideo

Protesty rolników pod Toruniem

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera