Zielone Świątki 2022. Co to za święto, które wypada 5 czerwca? Tak obchodzono je w tradycji ludowej

Agata Wodzień-Nowak
Agata Wodzień-Nowak
pixabay.com
Udostępnij:
Uroczystość Zesłania Ducha Świętego powszechnie nazywa się w Polsce Zielonymi Świętami. Z bardzo prostego powodu - w okresie, w którym jest obchodzona, przyroda odnawia się po zimie, a zieleń jest dominującym kolorem w naszym otoczeniu. Zielone Świątki 2022 przypadają w niedzielę 5 czerwca. Jak dawniej świętowano i czym gdzieniegdzie nadal dekoruje się z tej okazji domy i kapliczki?

"Do świętego Ducha nie zdejmuj kożucha, i po świętym Duchu chodź czasem w kożuchu" albo "Jeśli w Świątki deszcz pada, wielką biedę zapowiada" - mówią ludowe powiedzenia nawiązujące do święta Zesłania Ducha Świętego w Kościele katolickim. W ludowej tradycji dzień ten nazywany jest Zielonymi Świątkami.

Zesłanie Ducha Świętego, czyli Zielone Świątki - co to za święto?

W języku liturgicznym święto Ducha Świętego nazywa się „Pięćdziesiątnicą” – z greckiego Pentecostes, tj. pięćdziesiątka, bo obchodzi się 50. dnia po Zmartwychwstaniu Pańskim, wyjaśnia Diecezja Rzeszowska. To ruchome święto wypada pomiędzy 10 maja a 14 czerwca.

Święto przypada w czasie, gdy przyroda jest już rozwinięta po zimie, a wokół dominuje zieleń, stąd Zielone Świątki.

"Wszystkie obrzędy ludowe z nimi związane są z radością i weselem. Kościoły, domy, obejścia przybrane są „majem” – najczęściej młodymi brzózkami albo dębiną", dodaje diecezja na swojej stronie.

Uroczystość Zesłania Ducha Świętego kończy w Kościele katolickim okres wielkanocny, który obejmuje czas od niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego (czyli już od Wigilii Paschalnej) do Niedzieli Zesłania Ducha Świętego.

Zielone Świątki – tatarak w kątki. Tak świętowano na wsi

Powiedzenie „Zielone Świątki – tatarak w kątki” odnosi się do dawnego zwyczaju dekorowania zagród i domów na wsi. Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku przybliża ludową tradycję święta. Skupiała się przede wszystkim na rolnictwie.

W ludowej obyczajowości Zielone Świątki to przede wszystkim święto rolników i rozkwitłej przyrody, akcentujące zwyczaje ogniskujące w sobie magię dobrego początku wraz z symbolami oczyszczenia, takimi jak ogień. Do tych wierzeń zaliczamy przede wszystkim wypędzanie złych demonów zimy (na Kujawach jeszcze powszechnie praktykowane w okresie międzywojennym) .

Powszechnym zwyczajem było i miejscami wciąż jest, o czym wspomina przywoływana wyżej Kuria z Rzeszowa, strojenie wnętrz domów, zagród, kapliczek, a dawniej także kościołów. Do dekoracji służyły zielone brzózki, gałązki wierzby i olszyny oraz tatarak dla magicznego wzmocnienia życia, które te zielone gałązki symbolizują.

Tak z kolei Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu opisuje ten zwyczaj: "Młode brzózki wstawiane były za wezgłowia łóżek. Liśćmi tataraku ozdabiane były ramy obrazów świętych. Poruszając się po domu, miało się wrażenie, że jest się w lesie. Szeleściły poruszane powietrzem listki, a rozgniatane na podłodze kawałki tataraku wydawały bardzo mocny, orzeźwiający zapach tej rośliny, której przypisywano moc odganiania zła. Zapach tataraku odstraszał także insekty i owady".

Porządkowano dom i całe obejścia. Powszechnie bielusieńkim piaskiem wysypywano dróżki prowadzące do domostwa. Robiły to zwłaszcza dziewczęta, by zwabić kawalerów. W chałupach, na glinianych polepach izb, piaskiem „rysowano” wzory, a za obrazy i łóżka zatykano zielony tatarak, wspomina Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Rządowa dopłata do węgla

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strefa Agro
Dodaj ogłoszenie