Ile nawozów i środków ochrony roślin stosuje się w polskim rolnictwie? Znacznie wzrosło zużycie wapna

Agata Wodzień-Nowak
Agata Wodzień-Nowak
123rf.com
Udostępnij:
Na polskie pola ponad 2 razy więcej niż 10 lat temu trafia nawozów wapniowych. Walka z zakwaszeniem gleby jest wspierana dopłatami. GUS w najnowszym raporcie o środkach do produkcji rolniczej notuje wzrosty także w sprzedaży insektycydów i herbicydów oraz środków grzybobójczych.

Aktualny poziom i kierunki zmian w zużyciu nawozów mineralnych (azotowych, fosforowych, potasowych, wapniowych) pokazuje raport GUS: "Środki produkcji w rolnictwie". W opracowaniu zawarte są również informacje o zaopatrzeniu rolnictwa m.in. w środki ochrony roślin.

Znacznie wrosło zużycie nawozów wapniowych na polskich polach

Nie bez znaczenia dla wzrostu skali stosowania nawozów wapniowych są dopłaty do wapnowania gleb, których udzielają Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ogólnopolski program regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie jest realizowany od 2019 roku. Okres kwalifikowalności kosztów obejmuje terminy od 1 czerwca 2019 r. do 31 października 2023 r.

To też może Cię zainteresować

"W związku z wykorzystaniem 29.11.2021 r. krajowego limitu pomocy de minimis w rolnictwie, wstrzymana została wypłata środków w ramach programu. Wypłatę środków rozpoczniemy niezwłocznie po ogłoszeniu nowego limitu, w kolejności wpływu wniosków o dofinansowanie", przekazał WFOŚiGW w Toruniu.

W roku gospodarczym 2009/2010 zużycie nawozów wapniowych w kraju wyniosło 590,9 tys. ton, zaś dekadę później już 1340,1 tys. t. Oznacza to, że w sezonie 2019/2020 rolnicy wysiali średnio 91,3 kg na hektar, a w 2009/2010 było to tylko 39,8 kg. W gospodarstwach indywidualnych zużycie nawozów wapniowych w poprzednim sezonie to 87,1 kg/ha (10 lat wcześniej 33,7 kg).

O tym, czy wapnowanie gleby jest wskazane, decyduje pH gleby. Powinno się je badać nie rzadziej niż co 4-6 lat, najlepiej po żniwach. W kraju pod tym względem występuje spore zróżnicowanie. "Gleby użytków rolnych powinny wykazywać wartość pH w granicach 5,0 do 7,0", wskazuje Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Zakwaszenie gleb prowadzi do spadku ich urodzajności i produktywności.

To też może Cię zainteresować

"Zakwaszenie jest obecnie w Polsce najważniejszym czynnikiem ograniczającym plonowanie roślin, ponieważ około 50% gleb charakteryzuje się odczynem kwaśnym lub bardzo kwaśnym", podaje serwis IUNG-PIB - Dobre Praktyki Rolnicze.

Zużycie nawozów wapniowych (w przeliczeniu na czysty składnik) w roku 2019/2020

  • Dolnośląskie - 139,9 kg/ha
  • Kujawsko-pomorskie - 111,0 kg/ha
  • Lubelskie - 88,5 kg/ha
  • Lubuskie - 69,6 kg/ha
  • Łódzkie - 96,5 kg/ha
  • Małopolskie - 52,4 kg/ha
  • Mazowieckie - 71,6 kg/ha
  • Opolskie - 146,5 kg/ha
  • Podkarpackie - 71,3 kg/ha
  • Podlaskie - 67,7 kg/ha
  • Pomorskie - 100,9 kg/ha
  • Śląskie - 80,9 kg/ha
  • Świętokrzyskie - 50,9 kg/ha
  • Warmińsko-mazurskie - 89,9 kg/ha
  • Wielkopolskie - 96,3 kg/ha
  • Zachodniopomorskie - 114,4 kg/ha

Zużycie nawozów a plon z hektara

Tak znacznych różnic jak w przypadku nawozów wapniowych w przeciągu 10 lat trudno doszukać się w nawozach fosforowych (2009/2010 - 351,7 tys. t, 2019/2020 - 358,8 tys. t) czy azotowych (2009/2010 - 1023,7 tys. t, 2019/2020 - 1033,5 tys. t). W zestawieniu nawozów mineralnych wyższe wyniki GUS notuje tych potasowych (2009/2010 - 395,9 tys. t, 2019/2020 - 559,1 tys. t).

Najwięcej nawozów mineralnych (azotowych, fosforowych i potasowych) w sezonie 2019/2020 stosowało województwo Wielkopolskie (273,9 tys. t) i Mazowieckie (231,7 tys. t).

Zużycie nawozów mineralnych (w przeliczeniu na czysty składnik) na 1 ha użytków rolnych w roku gospodarczym 2019-2020. Średnio w Polsce:

  • azotowe - 70,4 kg (najwięcej w woj. opolskim 105,7 kg, najmniej w woj. małopolskim 38,9 kg)
  • fosforowe 24,4 kg (najwięcej w woj. opolskim - 32,6 kg, najmniej w woj. 13,6 w woj. lubuskim)
  • potasowe 38,1 kg (najwięcej w woj. opolskim - 51,9 kg, najmniej w woj. 26 kg w woj. warmińsko-mazurskim)

Struktura gleby, kultura rolna, warunki atmosferyczne danego roku, jakość materiału siewnego, dobór odmiany - to niektóre ze składowych ostatecznego plonu uprawy. Spójrzmy na dane z tabeli, w której zestawiono ilość zastosowanych nawozów i uzyskane w danym rejonie plony z hektara.

W województwie opolskim, gdzie zużycie nawozów mineralnych w sezonie 2019/2020 wyniosło średnio 191,3 kg na ha, a nawozów wapniowych 147,3 kh, plon kształtował się na średnim poziomie 57,2 dt/ha.

To też może Cię zainteresować

W województwie lubuskim zastosowano w tym samym sezonie średnio 95,6 kg nawozów mineralnych na ha i 70,4 kg wapniowych na ha, uzyskując plon 42 dt/ha. Przy większy zużyciu nawozów mineralnych (109,1 kg/ha i niższym wapnowanie 52 kg) w województwie świętokrzyskim plon wyniósł 33,3 dt/ha.

Opryski w rolnictwie. Ilu środków ochrony roślin zużywa się w Polsce?

Sprzedaż środków ochrony roślin (w masie towarowej) 2019/2020

  • Fungicydy i bakteriocydy w 2010 r. - 12867,2 t, w 2020 r. - 21761,4 t
  • Herbicydy, związki ograniczające rozwój łodyg i związki mchobójcze w 2010 - 30228,2 t, w 2020 r. - 38931,7 t
  • Insektycydy i akarycydy w 2010 r. 2944,9 t, w 2020 r.- 3439,3 t.
  • Moluskocydy w 2010 r. - 271,6 t., w 2020 r. 785,3 t.
  • Regulatory wzrostu roślin w 2010 r. 3013,8 t, w 2020 r. - 2939,2 t
  • Pozostałe środki ochrony roślin (czyli m.in. Oleje mineralne, Oleje roślinne, Preparaty do sterylizacji gleby (w tym nematocydy), Rodentycydy) w 2010 r. 2287,2 t, w 2020 r. - 1992,5 t.

Czy pryskane jest niezdrowe? Żywność ekologiczna też może być "pryskana"

Zaczynamy od obalenia mitu. Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin od kilku lat prowadzi kampanię edukacyjną, w której wyjaśnia m.in., że środki ochrony roślin to leki dla roślin.

W jednym z ostatnich wpisów PSOR odpowiada na pytanie: "Czy żywność ekologiczna może przetrwać bez oprysków? Każde warzywo i każdy owoc są żywymi roślinami, potrzebują leków dla roślin. W produkcji ekologicznej również stosuje się ŚOR - przeznaczone do upraw ekologicznych".

Stosowanie herbicydów (na chwasty), fungicydów (na choroby grzybowe) czy insektycydów (na szkodniki) jest bezpieczne pod pewnymi warunkami. Tak samo, jak w przypadku leków dla ludzi, trzeba zapoznać się z ulotką. To, jak stosować środek ochrony roślin, reguluje etykieta. Znajdują się na niej m.in. informacje o:

  • maksymalnej dawce
  • terminie zabieg ów
  • okresie karencji
  • okresie prewencji
  • środkach ochrony osobistej

Skąd GUS czerpie dane o zużyciu nawozów, ŚOR czy pasz?

Dane o zużyciu nawozów mineralnych oraz wapniowych opracowano na podstawie sprawozdawczości i reprezentacyjnych badań, tj. cyklicznych badań struktury gospodarstw rolnych (SGR) przeprowadzanych w odstępach trzyletnich i czerwcowych badań rolniczych (R-CzBR) przeprowadzanych między badaniami SGR.

Dla roku gospodarczego 2009/10 oraz 2019/20 dane o nawożeniu opracowano na podstawie wyników Powszechnych Spisów Rolnych. Lata gospodarcze obejmują okres od 1 lipca do 30 czerwca, np. rok gospodarczy 2009/10 oznacza okres od 1 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2010 r. Natomiast dane zebrane w Powszechnym Spisie Rolnym 2020 dotyczą okresu ostatnich 12 miesięcy kończącego się w dniu referencyjnym badania, tj. okresu od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie.

Źródłem informacji dotyczących zaopatrzenia rolnictwa w pasze, nawozy i środki ochrony roślin oraz skupu kwalifikowanego materiału siewnego są sprawozdania GUS. Dane o zaopatrzeniu rolnictwa w kwalifikowany materiał siewny opracowano na postawie ekspertyz rzeczoznawców terenowych GUS.

Dane o zużyciu środków ochrony roślin prezentowane są na podstawie wyników badania prowadzonego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Główny Inspektorat Hodowli Roślin i Nasiennictwa, Instytut Ochrony Roślin – Oddział Sośnicowice oraz GUS.

Czym są nawozy i słynne opryski?

Nawozy to produkty, które dostarczają roślinom składników pokarmowych i poprawiają żyzność gleb. W opracowaniu GUS wyróżniono nawozy mineralne uzyskiwane w drodze procesów chemicznych lub przerobu surowców mineralnych, w tym nawozy wapniowe i wapniowo-magnezowe.

Środki ochrony roślin, niektórym znane jako "opryski" to związki chemiczne lub ich mieszaniny, których działanie niszczy organizmy szkodliwe dla roślin lub chwasty, wpływa na procesy życiowe roślin, itp. O możliwościach zastosowania danego preparatu decyduje jego aktywna część, czyli substancja czynna (substancja aktywna).

Źródło: Publikacja GUS opracowana w Wydziale Struktury Gospodarstw Rolnych.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Rządowa dopłata do węgla

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strefa Agro
Dodaj ogłoszenie