Stare odmiany ziemniaków nadal rosną na polach i w przydomowym ogródku. Tymi odmianami zajadali się rodzice i dziadkowie

Agata Wodzień-Nowak
Agata Wodzień-Nowak
Czerwoną skórkę mają np. ziemniaki odmian Red Lady i Labella. Środek jest tradycyjnie żółtawy.
Czerwoną skórkę mają np. ziemniaki odmian Red Lady i Labella. Środek jest tradycyjnie żółtawy. pixabay.com, AGW
Stare odmiany ziemniaka co roku wracają w uprawach. Aksamitka, Bryza, Irga czy Wawrzyn to tylko niektóre z nieco zapomnianych odmian. W krajowym rejestrze znajdziemy pojedyncze z lat 70. i 80. i kilkanaście zarejestrowanych w latach 90. minionego wieku. Są też te spoza rejestru. Publikujemy również listę odmian ziemniaków zalecanych do uprawy w poszczególnych województwach w 2023 roku.

Spis treści

Ziemniaki to wciąż jeden z najpopularniejszych elementów polskiego obiadu. Trafiają na stół nie tylko jako te prosto z wody, ale też w postaci frytek i talarków, knedli czy klusków kartoflanych i placków ziemniaczanych. Tu trzeba zaznaczyć, że nie każda odmiana ziemniaków sprawdzi się dobrze w różnych zastosowaniach.

Samych typów kulinarnych mamy 3 podstawowe (A – sałatkowy, B – ogólnoużytkowy, C – mączysty) oraz pośrednie (AB, BC). Tu przeczytasz na ten temat więcej i dowiesz się, jakie ziemniaki wybrać do obiadu, frytek, placków ziemniaczanych.

Stare odmiany ziemniaków wciąż są uprawiane

Na powrót odmian ziemniaka z przeszłości, z lat 70., 80. i 90., które pomimo dobrych cech odmianowych zostały wykreślone z rejestru, wskazywał kilka lat temu Marek Musielak, przewodniczący Komisja Hodowli Roślin i Nasiennictwa Polskiej Federacji Ziemniaka. Zapowiadając Krajowe Dni Ziemniaka – Poland Potato 2020, wspominał, że to hit tematyczny 2018 i 2019 roku Centrali Nasiennej w Nidzicy.

Dwa lata wcześniej w CN Nidzica rozpoczęto prace nad wyhodowaniem ziemniaków starych odmian. Zaczęto od pobrania z Banku Genów w Boninie, wybranych po długich dyskusjach z hodowcami niechronionych, skreślonych z Krajowego Rejestru odmian ziemniaka. Testowano m.in. odmiany:

  • wczesne: Aksamitka, Dalia,
  • średnio wczesne: Ibis Mila, Irga, Kolia, Zebra, Żagiel,
  • średnio późne: Atol, Salto,
  • późne: Wawrzyn, Bryza,
  • skrobiowe: Bzura, Lawina, Sonda.

Sięgając do literatury są to odmiany o większych odpornościach na wirusy jak i choroby pochodzenia grzybowego i bakteryjnego niż obecne. Rok wegetacyjny 2019 pokazał doskonale, jak potrafią walczyć z suszą i jaki mają potencjał plonotwórczy, pisał wówczas Marek Musielak na stronie Polskiej Federacji Ziemniaka.

Krajowy Rejestr Odmian* prowadzi Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych. Na liście znajdziemy daty rejestracji poszczególnych odmian i termin wygaśnięcia. Są tu po dwie z lat 70. i 80., szereg z lat 90. XX wieku.

Warto zauważyć, że do przywołanego do rejestru odmiany, wracają na jakiś czas wyrzucone stad odmiany. Wielu ich użytkowników pamięta, jak były smaczne, a przy tym odporne na choroby wirusowe.

Odmiany z lat 70. XX wieku

  • Bryza, odmiana średniopóźna jadalna, od 8.03.1976,
  • Irys, odmiana bardzo wczesna jadalna, 11.03.1975.

Odmiany ziemniaków z lat 80.

  • Bzura, odmiana późna skrobiowa, w KR od 9.04.1986,
  • Irga, odmiana średniowczesna jadalna, 11.03.1987.

Ziemniaki z lat 90. w krajowym rejestrze

  • Bila, odmiana wczesna jadalna, w KR od 10.03.1994,
  • Cedron, odmiana wczesna skrobiowa, 25.02.1997,
  • Denar, odmiana bardzo wczesna jadalna, 10.02.1999,
  • Glada, odmiana średniowczesna skrobiowa, 10.03.1994,
  • Harpun, odmiana średniowczesna, skrobiowa, 15.03.1993,
  • Hinga, odmiana późna, skrobiowa, 20.02.1996,
  • Ikar, odmiana średniopóźna skrobiowa, 20.02.1996,
  • Jasia, odmiana późna skrobiowa, 10.02.1999,
  • Kuba, odmiana średniowczesna, skrobiowa, 10.02.1999,
  • Lord, odmiana bardzo wczesna, jadalna, 10.02.1999,
  • Vineta, odmiana wczesna jadalna, 10.02.1999.

Data wygaśnięcia 1 listopada 2030.

*Rejestr odmian jest urzędowym wykazem odmian roślin rolniczych, warzywnych i sadowniczych, których materiał siewny może być wytwarzany i może znajdować się w obrocie w Polsce, jak i na obszarze Unii Europejskiej, przy czym w przypadku odmian roślin rolniczych i warzywnych, po ich wpisaniu do Wspólnotowego Katalogu.

Lista odmian zalecanych do uprawy w 2023 w województwach

Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych co roku aktualizuje listę odmian zalecanych dla poszczególnych województw, która to powstaje na podstawie wyników doświadczeń i badań. Poznaj rekomendowane odmiany ziemniaków dla swojego regionu:

  • Dolnośląskie: Tajfun, Vineta, Bellarosa, Jelly, Michalina, Ignacy, Impala, Denar, Impresja, Jurek, Mazur, Otolia.
  • Kujawsko-Pomorskie: Denar, Gwiazda, Jurek, Denar, Impala, Hinga, Jelly, Kuras, Kuba, Michalina, Mieszko, Torpeda, Amarant, Jubilat, Laskara, Partner, Werbena, Lawenda, Meluzyna, Piwonia.
  • Lubelskie: Denar, Jelly, Satina, Tajfun, Vineta, Gwiazda, Bellarosa, Bohun, Jurek, Imoresja, Otolia, Tonacja, Werbena.
  • Lubuskie: brak zaleceń na LOZ.
  • Łódzkie: Denar, Jelly, Satina, Tajfun, Vineta, Denar, Bellarosa, Michalina, Riviera, Ignacy, Impresja, Jurek, Werbena, Surmia, Astana, Lawenda.
  • Małopolskie: Denar, Satina, Vineta, Jelly, Tajfun, Bellarosa, Gwiazda, Ignacy, Jurek, Impresja, Otolia, Tonacja, Werbena.
  • Mazowieckie: Denar, Satina, Vineta, Gwiazda, Mazur, Riviera, Jurek, Impresja, Werbena.
  • Opolskie: Denar, Vineta, Jelly, Michalina, Ignacy, Impala, Jurek, Laskara.
  • Podkarpackie: Jurek, Mazur, Otolia.
  • Podlaskie: brak zaleceń.
  • Pomorskie: Satina, Tajfun, Vineta, Kuras, Impala, Jubilat, Ignacy, Mazur, Jelly, Ballarosa, Jurek, Kuba, Amarant, Michalina, Mieszko, Tonacja.
  • Śląskie: Tajfun, Vineta, Jelly, Ballarosa, Riviera, Impala, Bohun, Impresja, Werbena, Otolia, Astana, Lawenda, Piwonia.
  • Świętokrzyskie: Denar, Satina, Tajfun, Ballarosa, Vineta, Jelly, Gwiazda, Jurek, Bohun, Impresja, Otolia, Tonacja, Werbena.
  • Warmińsko-Mazurskie: Tajfun, Ignacy, Bohun, Impresja, Jurek, Michalina, Imppala, Mazur.
  • Wielkopolskie: Kuras, Michalina, Gwiazda, Impala, Jelly, Laskara, Amarant, Mieszko, Satina, Kuba, Jubilat, Otolia, Surmia.
  • Zachodniopomorskie: Denar, Tajfun, Jubilat, Ignacy, Jurek, Zuzanna, Impala, Gwiazda, Kuras, Michalina, Mieszko, Jelly, Kuba, Laskara, Mazur, Partner, Bellarosa, Kotwica, Otolia, Tonacja, Torpeda.
emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Jak kupić dobry miód? 7 kroków

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaagro.pl Strefa Agro